Kalamidad at social media

Habang isinusulat ko ito, 6 na oras nang binabalasa ng bagyong Tisoy ang lugar namin dito sa pigi ng Bundok Banahaw sa Quezon. Malakas ang dalang ulan ng bagyong nananalasa ngayon sa bahaging ito ng Katimugang Luzon. Signal Number 3 kami. Brownout. Ang ginagamit ko ay ang natitirang baterya ng aking laptop.   

May reserbang powerbank din ako para sa smartphone ko. Kargado ang mga baterya ng mga emergency lamp. Mayroon din akong data subscription para makakuha ng update sa internet. Para makapag-send ng email o update. Nakakatatlong status na ako sa Facebook. Nakapag-share ng mga status buhat sa Pagasa-DOST. 

Laman ng aking status kung gaano kalakas ang hangin at ulan dito sa Lucban. Hindi na ako lumabas ng bahay para kumuha ng retrato o mag-video, baka tamaan ang leeg ko ng lumilipad na yero.

Pero habang isinusulat ko ito, tuluyan nang nawalan ng signal. Wala kahit 3G. Wala kahit katiting na paramdam. Ito na ang katumbas ng virtual isolation ko. Nagsisisi na ako sa hindi pagbili ng primitibong transistor radio sa mall noon para makasagap ng balita sa AM band. 

Kaya nakikisimpatiya ako sa mga kababayan nating hindi makabalita tungkol sa mga minamahal nila sa buhay na dinaanan ng bagyo o kahit anong mapaminsalang kalamidad. Nakikisimpatiya ako lalo na sa mga nasa ibang bansa. Iyon kasing narito lang sa bansa, uubrang sadyain nila mismo ang lugar. O magtanong-tanong kapag nagkaroon ng signal hindi man mismo sa lugar ng kanilang minamahal. At least, malapit o papalapit sa mismong lugar. Isang text o PM lang na, “Okay kami, ligtas, don’t worry” o anumang kauri nito ay tiyak na makakabawas sa agam-agam ng kamag-anak, ng minamahal na nasa malayong lugar na, bagamat ligtas, ibayong stress naman ang dinaranas. 

Hindi na ako nakabalita sa mga nangyayari nitong huling isang oras. Hindi ko na alam ang lawak ng pinsala ng kalamidad. Note: habang binabasa ninyo ito, several hours or days after, may pangkalahatang pagtataya na marahil sa pinsalang naiwan ni Tisoy. Virtually blind ako habang tinitipa ang mga salitang ito. Mabuti na lamang at kasama ko ang pamilya ko, ligtas sa alalahanin ng kaligtasan.  

Nakatanggap ako ng maraming mensaheng buhat sa mga kaibigan, birtuwal man o personal, na nagsasabi: mag-ingat daw ako, stay safe and dry, or versions thereof. Sa mga nagpahayag ng concern sa amin ng pamilya ko, dito ko na lang idaraan ang pasasalamat dahil wala nga akong signal. Ligtas kami. So far. Salamat. Ingat din kayo. 

Kanina, nang nakakasagap pa ng signal ang smartphone ko, maraming lumalabas na larawan at video. Kuha sa iba’t ibang parte ng Luzon na pinasadahan ni Tisoy. Laganap na ang sinalanta at nasira. Nakakabalita rin ako buhat sa mga reliable news sources, kung hindi sa mismong Pagasa. Alam ko kung nasaan na ang bagyo in relation sa lugar ko. Last update, nakatawid na sa Bondoc Peninsula sa lalawigan ng Quezon, sa bilis na 20 kph, tutunguhin na ang tagiliran ng hilagang Marinduque patungo sa pangkalahatang direksiyon ng Batangas, o puwede rin sa dagat sa pagitan ng Mindoro at Batangas, bago lumabas ng West Philippine Sea. (IN PHOTOS: Typhoon Tisoy leaves trail of destruction across Bicol)

Mahalaga ang pagpaparamdam sa social media, status man o komento. Okay na ring magbiro, huwag lang iyong nakakainsulto. Ibig sabihin kasi, kung nakakapagbiro ka sa iyong status, may malaking tsansang ligtas ka. With data signal to boot.  

Kailangan lang mai-channel ang ating pagkahumaling sa social media for the greater good, lalo na para sa mga nasalanta at naapektuhan ng bagyo. Puwedeng mag-fundraising, puwedeng makibalita sa relief operations. Puwedeng gawing channel para sa mga nakaligtas para sabihin sa mga kamag-anak o kaibiigang ligtas sila sa kung saang sulok ng bansang hinagupit ng hangin, ulan, o baha. Marami tayong magagawa.

Ang malaking problema ko lang sa oras na ito, ngayong tapos ko na, ngayong nasabi ko na ang gusto kong sabihin, ay paano ko ito ipadadala sa aking editor. Maghihintay ng kapiranggot na signal sa data. Gagawing hotspot ang smartphone. Mag-i-email. 

At dahil nababasa na ninyo ito sa Rappler, ibig sabihin, nakasagap na ako ng kapiraso’t aandap-andap na signal. Sapat para magpadala ng email sa aking editor na, sana, gaya ng hangad ng marami sa atin sa iba nating kababayan, ay ligtas din. – Rappler.com   

Bukod sa pagtuturo ng creative writing, pop culture, research, at seminar in new media sa Departamento ng Literatura at sa Graduate School ng University of Santo Tomas, research fellow din si Joselito D. De Los Reyes, PhD, sa UST Research Center for Culture, Arts and Humanities. Siya ang coordinator ng AB Creative Writing program ng UST.